STUDIEDAG BOZAR 26 APRIL

DOORBREEK APARTHEID IN DE KUNSTEN

Het is intussen meer dan 10 jaar geleden dat het rapport van Anne Bamford ons met de neus op de feiten drukte: Vlaanderen bezit heel wat troeven op vlak van kunst- en cultuureducatie, maar de verdeling ervan is ongelijk. De kwaliteit waarmee de gemiddelde Vlaamse jongere te maken krijgt, is te wisselvallig en te afhankelijk van lokale factoren.

Het departement Onderwijs doet -samen met het ministerie van Cultuur- veel in vergelijk met andere landen, om kunstprojecten in scholen te promoten en steun te verlenen aan organisaties die zich inzetten voor kunst- en cultuureducatie. Toch voldoet dit niet om de groeiende ongelijkheid binnen het schoolsysteem te bannen.

Integendeel: de laatste weken krijgt Muzes heel weinig hoopgevende signalen van scholen. Meer en meer Vlaamse scholen kiezen ervoor om kunstvakken onder druk van wetenschap, techniek en taal. Het is van belang dat we nu ingrijpen: in vergelijking met de OESO-landen hinkelt Vlaanderen ver achterop.

Vlaanderen bekleedt de voorlaatste plaats in internationale context: het aantal lesuren die worden vrijgemaakt in de eerste graad secundair onderwijs van de Vlaamse scholen om kunsteducatie aan te bieden bedraagt slechts 3 %.

Vlaamse schoolbesturen stellen -als enige regio in Europa- voor de kunstvakken niet alltijd deskundigen aan. Vaak gaat het om leraren algemene vakken die er enkele uurtjes kunst bijnemen omdat hun uurrooster anders niet gevuld raakt.

VOORSTELLEN RONDETAFELGESPREK
-Visie op kunsteducatie: wat is het? voor wie is het bestemd?
-Culturele barrière tussen leerlingen ASO – TSO/BSO. Gevolgen voor lerarenopleiding Basisonderwijs
-Verdwijnen van de artistieke vakken in het secundair onderwijs.
-Belang van vakspecialisten in het regulier onderwijs.
-De leraar MO/PO/Esthetica als verbindende schakel tussen lokaal cultureel veld, DKO, amateurkunsten

Algemene informatie

Het doel van de studiedag is om met alle mogelijke partners: leraren, opleidingen, begeleiders, culturele organisaties, schoolbesturen, overheden, deeltijds kunstonderwijs, … na te denken hoe we een versnelling hoger kunnen trappen. Hoe we vanuit een constructieve samenwerking kunnen komen tot een ambitieus plan waarbij kwalitatieve kunsteducatie voor elk kind/jongere in Vlaanderen toegankelijk is.

 

Doelpubliek

De visie en de moed om een breed algemeen debat over kunsteducatie aan te gaan is de hoofdopdracht van deze dag. We willen zoveel mogelijk instanties informeren over de uitdagingen, nadenken over de mogelijke samenwerkingen, uitwisselingen, … Vandaar dat een brede doelgroep wordt aangespoord om aanwezig te zijn. In de eerste plaats gaat het over leraren artistieke vakken in het secundair- en basisonderwijs. Zij komen wekelijks rechtstreeks in contact met 250.000 jongeren en worden best op een correcte manier geïnformeerd over de situatie in Onderwijs Vlaanderen, betrokken in mogelijke stappen. Verder wensen we de discussie open te trekken en met diverse overheden en partners uit DKO, cultuur,… nadenken over constructieve samenwerkingen.

Leraren

Muzikale Opvoeding
Plastische Opvoeding
Esthetica
Cultuurwetenschappen
DKO
Muzische Vorming

Culturele Partners
Schoolbesturen
Vertegenwoordigers van de onderwijskoepels,overheden, ouderraden,…

Organiserend team

Een groep leraren MO/PO/Esthetica heeft eind vorig jaar het initiatief genomen om in actie te treden. Onheilspellende berichten over de (gedeeltelijke) afschaffing van kunstvakken in tal van Vlaamse scholen hebben hen ertoe aangezet om een initiatief te organiseren waarbij informatie, bewustwording, uitmondt in concrete acties om elke jongere in Vlaanderen te laten kennismaken met kwalitatieve kunsteducatie. Deze leraren hebben heel veel tijd, energie gespendeerd in het opzet van dit rijkgevuld programma.

Team

Bernadette De Loose, Stefaan Van Tricht, Ann Lingier, Lieven Vanael, Sergio Agreda de Ro, Sylvie Roobrouck, Annick Camerman, Peter Schoutsen, Jos Maes, Freddy Mathyssen, Evert Bogaert, Lieve Boucquez, Isolde Marcus, Karla Desmedt

Foto: Humo

‘Hoe onze kinderen straks met kunst omgaan, hangt af van wat ze vandaag te smikkelen krijgen. Wat je jong leert, leer je voor het leven, en op school wordt vaak de kiem gelegd die thuis geen potgrond vindt.’
Gerda Dendooven  in ‘De leraar die de wolken meet’.

Programma

VM Plenair

Lezingen
Rondetafelgesprek

NM Keuzeactiviteiten

Rondleidingen
Workshops
Leraren voor leraren
Brainstorm

Bijkomende info

Muzes vzw
Mechelsesteenweg 22
3000 Leuven
info@muzes.be
0473 25 29 59

ORGANISATIE EN PARTNERS

Voormiddag

 

DEEL 1: LEZINGEN

10.15 u – 11.15 u

5 gastsprekers geven in krachtige lezingen weer voor welke uitdagingen Onderwijs Vlaanderen staat mbt kunsteducatie. 
De gastsprekers zijn mensen uit de praktijk. Personen die de nodige ervaring hebben mbt kunsteducatie en jongeren.Geen academische uiteenzettingen maar mensentaal en kapstokken/alarmbellen die de deelnemers echt bijblijven.
De thema’s die worden behandeld :

 

  1. Ondernemerschap in kunstonderwijs – Het beste uit 2 werelden
    Monique Janssen – AP Antwerpen
  2. Hoog tijd voor een kunst-inclusief curriculum in het onderwijs
    Gerhard Jäger   – ABC Studio
  3. Gebrek aan continuïteit tussen Basisonderwijs en Secundair onderwijs
    Hans Schmidt – Muzische leerThuis De Wonderfuit
  4. Kunsteducatie in Algemeen Onderwijs 2018
    Jos Maes – Muzes
  5. De culturele kloof tussen leerlingen ASO -TSO/BSO
    Jessy Siongers – VUB/UGent
  6. Kunsteducatie  in tijden van verandering
    Wim Belt – Ceo Humantarian Environmental Projects Company BV

GASTSPREKERS

CULTUURPARTICIPATIE BIJ JONGEREN

In 2013 werd een grootschalig onderzoek bij jongeren uitgevoerd naar de cultuurparticipatie en–educatie binnen en buiten de schoolmuren. In 84 secundaire scholen werden in totaal 5086 jongeren bevraagd. Daarnaast werden ook hun leraren en ouders bevraagd.

Klik hier voor de publicatie.

Jessy Siongers, VUB/RUG
Gastspreker: Culturele ongelijkheid tussen jongeren ASO VS BSO/TSO

KUNSTGERELATEERDE EINDTERMEN: STAND VAN ZAKEN

Muzes maakt deel uit van 2 ontwikkelcommissies voor de eindtermen. Tijdens talrijke overlegmomenten wordt Muzes vertegenwoordigd door leraren MO, PO of Esthetica.

DEEL 2: RONDETAFELGESPREK

11.45 u – 12.45 u

Deze week worden aan tal van personen gevraagd om te participeren aan het rondetafelgesprek. Het gaat over de ministers van onderwijs en cultuur, directeurs van de onderwijskoepels, schoolbesturen, vertegenwoordigers uit de culturele sector en deeltijds kunstonderwijs, kunstenaars en ouderraden, scholierenkoepel. We wensen vanuit een breed overleg uitdagingen, pijnpunten te bespreken. Dit rondetafelgesprek wordt in de loop van volgende week grondig voorbereid . We wensen vooraf zoveel mogelijk feedback, interessante invalshoeken, agendapunten om dit gesprek degelijk aan te pakken. Medewerkers van Muzes hebben een tool ontwikkeld waar u reacties, suggesties kwijt kan.

Moderator: Lies Daenen

De
leraar
die
de
wolken
meet

Een
pleidooi
voor
kunsteducatie

 

De leraar die de wolken meet breekt een lans voor meer kunst op school. Vanuit hun verscheidene achtergronden beargumenteren tientallen experts en leraren hoe dat kan, en hoe we de tijd die we in de klas aan kunst besteden nuttiger kunnen invullen. Zo kan kunst haar rechtmatige plaats in ons onderwijs innemen.

Namiddag

WORKSHOPS, LEZINGEN, RONDLEIDINGEN

13.30 u – 15.00 u

Een keuzeprogramma biedt de mogelijkheid om kennis te maken met vakgerichte of vakoverschrijdende inspirerende praktijkvoorbeelden. Leraren artistieke vakken, kunsteducatieve organisaties en culturele partners bieden een brede waaier van activiteiten aan welke doorgaan op onderstaande locaties.

MUZIEKINSTRUMENTENMUSEUM

BOZAR

KMSK

CINEMATEK

BOZAR

1. Schoonheid alom

Rondleiding + nabespreking

BOZAR brengt met een tentoonstelling over een van de bekendste moderne kunstenaars, en een gepassioneerde observator van een bruisende eeuw: Fernand Léger. Zijn schilderstijl breekt met de artistieke conventies van zijn tijd en probeert de versnippering en het gesyncopeerde ritme van een almaar sneller wordende samenleving te vatten. Hij schildert stedelijke landschappen vol auto’s en machines. Met de avant-gardedichters deelt hij de fascinatie voor nieuwe manieren om visueel te communiceren, zoals reclame en typografie. Hij is in de ban van Charlie Chaplin en film. Deze bijzondere tentoonstelling wil je laten kennismaken met elk facet van deze 20e-eeuwse duizendpoot.

KMSK

2. Kunst en Conflict

Rondleiding en nabespreking

Oorlog en conflict sparen niets of niemand. Ook kunst en cultuur behoren vaak tot de ‘collateral damage’ van strijdende partijen. Kunst kan ons, als spiegel van de maatschappij, desalniettemin heel veel leren over de maatschappij voor, ten tijde van of na een dergelijk conflict. In zo’n conflict kan er op verschillende manieren omgegaan worden met kunst.

KMSK

3. De belofte van een gelaat

Rondleiding en nabespreking

De tentoonstelling begint bij de geboorte van het individu in de 15e eeuw en verkent vervolgens diens vele facetten. Als uiting van macht of als introspectie; als sociale erkenning of als verzetsactie: het portret is een genre dat doorheen de eeuwen talrijke metamorfoses heeft ondergaan tot aan de praktijk van de selfie. Bouts, Memling, Rubens, Van Dyck, Gauguin, Ensor, Chagall, Delvaux, Bacon, Tuymans, Borremans, Fabre, Vanfleteren,… In deze tentoonstelling herontdekt de bezoeker verschillende meesterwerken van de KMSKB in een nieuwe context. Oude meesters gaan in dialoog met hedendaagse creaties en beroemdheden van vroeger en nu worden origineel met elkaar verbonden.

Gids: Marianne Knop

MIM

4. Van trilling tot rilling

Workshop

 

Muziek, een trilling in de lucht, kan je gevoel op slag compleet veranderen. Je krijgt kippenvel of een rilling, wordt vrolijk of ineens ben je weer terug in de tijd. Muziek verbindt en verwondert. Het kan veel doen voor mensen met alzheimer, parkinson, autistische aandoeningen en depressies. En kinderen die op jonge leeftijd een instrument leren spelen, presteren beter. Maar hoe kan dat eigenlijk? Hoe ontstaat geluid? In ons muzieklaboratorium vermengen wij druppeltjes trilling met een geutje resonantie. Nog wat geluidsgolven erbij, een smak ritme en … achteruit voor het explosieve resultaat!

MIM

6. Visie op het vak muzikale opvoeding

Workshop

 

De workshop voor leerkrachten MO zal bestaan uit 2 delen. In een eerste deel willen we met elkaar in gesprek gaan over wat het belang is van ons vak voor leerlingen in het leerplichtonderwijs. We zoeken samen naar de essentie van de vakinhoud en bekijken hoe die aan de leerlingen gepresenteerd kan worden.

In een tweede deel proberen we samen enkele actieve werkvormen uit rond luisteren, musiceren en componeren. De deelnemers krijgen ook materiaal mee en kunnen inspirerend materiaal inkijken.

 

Moderator: Lieven Vanael

7. De P.O.Top: lesmateriaal uitwisselen

LERAREN VOOR LERAREN – WORKSHOP

 

Steeds vaker zijn leraren op zoek naar innovatief lesmateriaal, interessante werkvormen. Er is vraag naar overleg, het delen van materialen,… We kunnen heel veel leren van elkaar.  Efficiënte samenwerking steunt op de kwaliteiten en de verworven professionaliteit van de individuele leerkrachten. Dat wil zeggen dat de leerkracht zich in zijn pedagogisch en didactisch werk gesteund voelt en dat zijn taakbelasting verlicht, dat hij vooruitgang vaststelt in het bereiken van de gestelde doelen en dat hij meer plezier beleeft aan zijn werk door een groepsgevoel op basis van respect en solidariteit.

Coördinatie: Lieve Boucquez, Annick Camerman, Peter Schoutsen

BOZAR

5. Evenwicht in beweging

Brainstorm

 

Vanuit het rondetafelgesprek zijn een aantal uitdagingen naar voor getreden: vermindering van uren artistieke vakken in het secundair onderwijs, de modernisering van het secundair onderwijs, culturele ongelijkheid, vakoverschrijdende projecten, ….
Vanuit een brainstorm wordt gezocht naar nieuwe frisse ideeën om een aanslepend probleem op te lossen. Samen met een groep stakeholders wordt gezocht naar gemeenschappelijke opportuniteiten te vinden en optimaal te benutten?
Onder leiding van een ervaren facilitator gaan we aan de slag.

Moderator: Lies Daenen
Coördinator: Jos Maes

BOZAR

SLOTMOMENT

We sluiten af met een stevig slotmoment waarbij de bevindingen van de workshop Evenwicht in beweging (Brainstorm) worden gecommuniceerd. Hoe gaat het verder? Welke acties worden concreet ondernomen? Hoe kunnen we in Vlaanderen resultaten boeken? Op welke manier kan er worden samengewerkt?

Ism Heart Brain Academy wordt het volgende event kort voorgesteld: Zondag 30 september in deSingel Antwerpen.

WORD LID VAN MUZES

Ontdek het belang van een beroepsorganisatie van leraren muzische vorming (BaO) artistieke vakken (SO)

Voordelen bij je lidmaatschap:

-Advies en goede raad

-Jouw belangenbehartiging in het beleid

-Tweewekelijkse elektronische nieuwsbrief

-Vergroot je netwerk binnen je werkgebied

-Korting op symposia en studiedagen

-Opleidingen op maat van jouw school

 

KOSTEN?

Voor het lidmaatschap: vrije bijdrage

 

Wij leggen geen opgelegd bedrag op voor het lidmaatschap. Het staat je vrij om het bedrag zelf te bepalen. Deze inkomsten worden gebruikt om dingen in beweging te zetten. Uw steun veroorzaakt mogelijkheden en veranderingen. De intentie om onze missie te doen slagen ‘Elk kind heeft recht op kunsteducatie’ is hierbij essentieeL