Kunsteducatie in het algemeen onderwijs

In haar rapport roept de OESO de lidstaten op om kunsteducatie binnen het algemeen onderwijs te ondersteunen en te verankeren.

Zo komt kunsteducatie ook vaardigheden in positieve wetenschappen als wiskunde, wetenschappen, lezen en schrijven ten goede. Kunsteducatie heeft tevens een invloed op motivatie, zelfzekerheid en sociale competenties van leerlingen en doet hen beter samenwerken en communiceren. Nog volgens het rapport concentreert de positieve invloed van kunsteducatie zich op ‘innovatieve vaardigheden’, wat zich uit in vrij denken, creativiteit en sociale – en gedragsvaardigheden.

Creatieve en kritische denkers zijn volgens de OESO immers cruciaal als bouwsteen voor onze snel veranderende maatschappij en economie. Er is niet alleen een positieve impact van kunsteducatie op niet-artistieke skills of op innovatie in de arbeidsmarkt, maar ook op de persoonlijkheidsvorming en sociale ontwikkeling van kinderen en jongeren. Kunst biedt kinderen immers een heel andere manier om de wereld te begrijpen dan, bijvoorbeeld, de wetenschap.

Hart_animatie_BV

“De muziek is steeds ondervertegenwoordigd geweest in het algemeen onderwijs. Ik heb dat altijd als een tekort ervaren. Als opvoeding betekent dat de weg wordt gezet naar goedheid, waarheid en schoonheid is de muziek onvervangbaar. Het is samen met de poëzie de schoonheid zelve. Het is ook een band tussen de volken omdat het een universele taal spreekt, boven alle taalverschillen heen. Zo kan het ook een instument van vrede zijn. Meer muziek wil zeggen meer mens, humanior.”

Herman Van Rompuy, President European Council emeritus, voor Hart voor kunsteducatie.

Muzes vraagt voor alle scholen in Vlaanderen

• voldoende onderwijstijd voor specifieke muzische vorming/kunsteducatie;
• een personeelsbeleid dat gericht is op het binnenhalen van complementaire expertise mbt kunsteducatie/muzische vorming;
• een nascholings- en vormingsbeleid dat adequaat inspeelt op de noden van de vakleraren;
• het voeren van een uitdagend en verrassend cultuurbeleid dat gericht is op kunstzinnige en artistieke initiatie van kinderen en jongeren;
• het creëren van een aangename en kunstzinnige, multiculturele leef- en leeromgeving die kansen biedt aan kinderen en jongeren om zich op diverse muzische manieren te uiten;
• het stimuleren en organiseren van allerlei binnen- en buitenschoolse activiteiten: toneel, dans, museumbezoek, optredens, …
• het goed informeren van ouders, leerlingen en leraren over het belang van muzische vorming/kunsteducatie;
• het zorgen voor een ruim scala aan leer- en vormgevingsmiddelen om muzische vorming/kunsteducatie op een actuele wijze te kunnen realiseren;
• oog hebben voor een consequente en gecoördineerde aanpak van de muzische vorming/kunsteducatie door de hele school;
• een muzische benadering van het algemene leren op school.

Hart voor kunsteducatie

Vanuit Muzes is er een heel sterk engagement om dit ambitieuze project op alle mogelijk manieren te laten slagen. Dit kan enkel door:

1. Samenwerking

Het verhaal waar Muzes voor gaat, vertrekt van bestaande goede praktijkvoorbeelden, samenwerkingsverbanden. Vanuit deze voorbeelden, expertise wensen we pilootprojecten op te starten in diverse regio’s.

2. Breed draagvlak

Muzes creëert een breed draagvlak waarbij we rekenen op steun van diverse overheden, onderwijs, cultuur, welzijn, kunst- en bedrijfswereld.

3. Beweging

Er wordt gerekend op medewerking, het netwerk van alle medestanders om het
maatschappelijk belang van kunsteducatie in onderwijs in de kijker te zetten. Vanuit dit gegeven wil Muzes de nodige armslag om te wegen op politieke besluitvorming.

4. Lange termijnsvisie

Vanuit een duidelijke focus wordt een traject vastgelegd met duidelijk vooropgestelde doelen.

5. Professionele aanpak

Muzes wil een kwaliteitsvol traject afleggen waarbij de nodige geloofwaardigheid wordt gecreëerd. Alle mogelijkheden tot ondersteuning, financiering worden onderzocht. De uitbouw van Muzes tot professionele organisatie hangt hier nauw mee samen.

6. Duurzaamheid en internationalisering

Uitgangspunt voor het project ‘Hart voor kunsteducatie’ is de Europese Resolutie van 2009. Op internationaal vlak worden samenwerkingen geoptimaliseerd.

Hart_animatie_BV

“Mijn ouders hebben me indertijd piano laten studeren aan de muziekschool. En ook voordracht (“declamatie”) was voor hen heel belangrijk. Later ben ik in de wetenschappen gerold, maar muziek en woord zijn altijd mijn trouwe partners gebleven.
Dank zij de goede leerkrachten van vroeger en nu geven muziek, kunst en cultuur een extra dimensie aan je leven. Twee voorbeelden om dat te illustreren. In moeilijke tijden brengt de Mondscheinsonate me pianotroost. Het gedicht “De wolken” van Martinus Nijhoff vond ik als kind al wondermooi. Nu begrijp ik iets beter waarom…
Elk kind heeft recht op kwalitatief kunstonderwijs. Het opent een wereld waarin je later ook als volwassene kan blijven rondlopen. Vol verwondering. Vol passie. Vol leven.”

Frank Deboosere

Drie pijlers – Het ideaalplan van Muzes

Pijler 1: Vakspecifieke benadering

Goede muzische vorming/kunsteducatie kan niet zonder een deskundige vakspecifieke benadering tijdens speciaal daarvoor voorziene lessen.

Pijler 2: Een geïntegreerd muzisch onderwijsaanbod

Muzische vorming/kunsteducatie is niet alleen het domein van de vakleraar. Iedereen is betrokken! Niet alleen omdat het leren van kinderen en
jongeren sowieso gebaat is bij een muzische aanpak, maar ook binnen andere leergebieden zijn er inhouden die sterke banden hebben met het muzische.

Pijler 3: Een muzisch schoolklimaat

Goede vorming/kunsteducatie voegt aan het leermilieu de scheppende warmte en de muzische creativiteit toe die het vaak mist, tenminste als ze nauw bij de spontane levensvorm van de betrokken leerlingen aansluit.

Hart_animatie_BV

“Muziek is de taal waarin het menselijk gemoed zich uitdrukt, zoals wiskunde de taal is die de kosmos spreekt. De melodieën waarvan mensen houden en de wetten waaraan de natuur gehoorzaamt zijn – hoe verschillende ook – allebei gebaseerd op ritme en harmonie. Wie de mens wil begrijpen moet de kosmos bestuderen, wist Plato reeds vierentwintig eeuwen geleden, en wie de kosmos onderzoekt zal de mens ontdekken. Wat beide verbindt, is de muziek. De westerse wetenschap is begonnen met de studie van de muziek door de pythagoreeërs en nog in de twintigste eeuw wees Einstein erop dat muziek en fysica uit eenzelfde bron ontstaan. In de muziek ligt de waarheid en de schoonheid van alles wat een mens kan kennen en begrijpen. Om die reden is de muziek een onmisbaar element in de opvoeding en het onderricht van jonge mensen”

Gerard Bodifée

Mechelen

De Financial Times heeft in februari 2016 Mechelen opgenomen in haar top 10 van Europese steden van de toekomst. Zowel op vlak van economisch potentieel als connectiviteit hoort Mechelen bij de Europese top.

De krant prijst – naast de prima ligging – het ondernemersklimaat dat al grote bloeiende bedrijven zoals Hewlett Packard, Live Nation en Telenet aantrok.

Muzes heeft Mechelen uitgekozen omwille van deze sterke componenten om op een heel constructieve manier in dialoog te gaan met actoren uit onderwijs- en culturele veld.

Vlaanderen

Stimuleren van innovatieve samenwerkingen tussen lerarenopleidingen, pedagogische begeleiders, deeltijds kunstonderwijs, privé-sector, vertegenwoordigers van onderwijskoepels, … Opstart van online community met goede praktijkvoorbeelden, innovatieve projecten, …

Europa

Opstart van een Europees Portaal voor Kunst en Cultuur in het Onderwijs: bevordering van constructieve samenwerking met zuster-organisaties in Europese lidstaten. Creatieve wisselwerking, opstarten van expertisenetwerken en een overkoepelend beleid zijn de keywords.

Publicatie

De basis van onze campagne (1ste fase) is een publicatie. In de publicatie ‘Hart voor kunsteducatie’ wordt vertrokken vanuit een basistekst van Muzes waarbij een duiding wordt gegeven van actuele toestand van kunsteducatie in Onderwijs Vlaanderen.

We wensen hierbij bijdragen te bundelen van personen uit uiteenlopende maatschappelijke kringen. Daarom werden in de eerste plaats mensen aangezocht, die niet rechtstreeks betrokken zijn bij het doorgeven of verspreiden van cultuur. Deze week worden volgende mensen gecontacteerd: Herman Van Rompuy, Rik Torfs,​ Bert Anciaux​, Dominique Leroy (CEO Proximus), Brigitte Dekeyzer (Dr. Kunstwetenschappen KULeuven), Martine Van Puyvelde (Prof. Psychologie VUB), Roger Standaert (Prof. Pedagogie UGent), ​Hans Schmidt (De Wonderfluit Gent)​…

Deze publicatie wil taboes doorbreken en die problemen ter discussie stellen, die, vaak onder grote druk, altijd weer worden toegedekt. Eerder echter dan onze pijlen te richten naar hen, die verantwoordelijk zijn voor de huidige programmatie van het onderwijs,willen we proberen argumenten aan te reiken om het onderwijs een supplementaire dimensie mee te geven, in de hoop dat men ruimte schept voor kwalitatieve muzische vorming en kunsteducatie.

​Verder is Mu​zes in voorbereidende fase van een documentaire rond kunsteducatie Vlaanderen en een colloquium in het Europees Parlement.

ACTUA

School van ongehoor-
zaamheid

Lees meer

Zou u de eindtermen nog halen?

Lees meer

Kunstenaar of wetenschapper?

Lees meer

Middeleeuwse graffiti

Lees meer

Muzikaal paard

Lees meer

Is jouw kind een beelddenker?

Lees meer

Ken jij deze 40 kunstwerken?

Lees meer

AFFICHE VAN DE WEEK

ADVERTENTIE

GOEDE PRAKTIJKVOORBEELDEN

Creatief talent @  SASK

Lees meer

Next generation please

Lees meer

Interessante inzichten mbt Danseducatie 

Lees meer

ADVERTENTIE

PUBLICATIES

Hart_animatie_BV

“Veel mensen hebben flauwe of ronduit slechte herinneringen aan hun muziek- en tekenlessen op school. Ik hoor daarbij. Een bende hormonaal instabiele pubers blokfluit horen spelen is inderdaad vreselijk. Alsof 25 fluitketels op overkoken staan. Het is meteen ook de beste manier om jongeren er voor het leven van te overtuigen dat muziek niets voor hen is. Maar we mogen de fouten uit het verleden niet verkeerd evalueren. Wie denkt dat kwalitatieve kunsteducatie enkel buiten de poorten van de dagschool wordt aangeboden, slaat de bal zo hard mis, dat zelfs een leger Tiger Woodsen hem ooit nog kan putten. Vandaag heeft Vlaanderen meer dan ooit nood aan inventieve mensen, die op een zelfbewuste en creatieve manier naar problemen kijken. Het is wat ons kan onderscheiden in een wereld die in een razend tempo verandert. Muzische vakken zijn daarbij geen ballast, maar integendeel: ze staan centraal, omdat ze mensen leren om kennis om te zetten in unieke creaties. Ik geloof dat we het allemaal goed voorhebben met het onderwijs. Daarom moet er een duidelijk plan komen, dat muzische vakken niet alleen centraal stelt, maar ook de middelen biedt om het verschil te maken. Zodat nooit nog een puistige puber, de hoop van onze samenleving, zich een fluitketel moet voelen.”

Thomas Vanderveken voor Hart voor kunsteducatie.

ACTUA

Wat is de maatschappelijke waarde van muziek?

Lees meer

Op overnachting in Van Gogh’s slaapkamer!

Lees meer

10 vrouwelijke dadaïsten die je zou moeten kennen

Lees meer

Artistieke kapsels

Lees meer

http://www.muzes.be/19-redenen-waarom-een-leerkracht-het-perfecte-lief-is/

Daarom is een leerkracht het ideale lief

Lees meer

Wat doet muziek met het jonge kind ?

Lees meer

Hoe belangrijk is creatieve ontwikkeling?

Lees meer

AFFICHE VAN DE WEEK

Gosia Wlodarczak, Frost Drawing for Moscow Manege, 2013

Gosia Wlodarczak, Frost Drawing for Moscow Manege, 2013

ADVERTENTIE

GOEDE PRAKTIJKVOORBEELDEN

Meer muziek in de klas

Lees meer

Aslan muziekcentrum

Lees meer

Meer en beter muziekonderwijs : 14 tips uit de praktijk 

Lees meer

ADVERTENTIE

PUBLICATIES