Een gedreven leraar zoekt leuke liederen, biedt toffe speelstukken aan, laat jongeren creatief ontwerpen en schenkt ze luisterparels. Een sterk gemotiveerde leraar ontwerpt leerlijnen, zoekt naar zinvolle evaluatie en stelt het leren van de leerlingen centraal. De ideale leraar onderzoekt hoe doelen, lessen en coaching effect hebben en wat daaraan nog kan verbeteren. Vanuit enkele modellen en praktijkvoorbeelden van feedback en zelfevaluatie zoeken we hoe het lesgeven nog sterker kan. En daarna … mag je natuurlijk de nascholer evalueren en feedback geven.

Evaluatie is onlosmakelijk verbonden met lesgeven. Het is een weerspiegeling van de inhoudelijke keuzes die zowel de school als de individuele leraars maken om het leerproces van de aanstormende muzikanten in goede banen te leiden. Leerlingen stemmen immers hun leren af op de wijze waarop ze geëvalueerd worden. Luc Nijs geeft een mogelijke visie op evaluatie en houdt daarbij een pleidooi voor een sterk uitgewerkte formele evaluatie die ingebed is in een geheel aan structurele elementen. Deze sessie is een uitnodiging tot een dialoog over de zin en onzin van formele evaluatie.

Zowel leerlingen als leerkrachten ervaren evaluatie nog teveel als domper op de leerpret. Automatisch denkt men aan akelige toetsen, examenstress en enge eindproeven. Hoe past evaluatie in onderwijs waarin muziek, beeldend werk, woord, dans, media, esthetica enz. centraal staan? Daar kan en moet evaluatie de alternatieve toer op. De goede verstaander van niet-traditionele evaluatievormen is zich op de eerste plaats bewust van het vertrekpunt dat zijn evaluatie zal richten en bepalen. Wil ik in feite louter vakkennis en technieken meegeven? Profileer ik in mijn evaluatie één getalenteerde leerling of lever ik het liefst van al kopietjes van mijzelf af? Hoe kan mijn evalueren alle leerlingen raken zonder ze te kraken? In deze algemene introductie op het thema "evaluatie" krijgen de deelnemers een kort overzicht van de mogelijkheden van evaluatie om op school aan muzische vorming /kunstzinnigheid een extra boost te bezorgen. Tot slot denken we na over knelpunten en beperkingen van nieuwe evaluatie in onze dagelijkse lespraktijk.

Leerlingen leren in de les muzikale opvoeding oordeelkundig en bedachtzaam met muziek omgaan. Het is de kern van hun persoonlijke muzikale groei en ontwikkeling. Het resultaat van dit leerproces staat in het centrum van de evaluatie. Maar hoe haal je die persoonlijke groei tijdens een evaluatiemoment naar voor? En hoe beoordeel je die dan? En wat doe je met de vele verschillen tussen leerlingen? Het zijn vragen die in deze sessie aan bod komen. Naast verschillende toepassingen en voorbeelden biedt de sessie ook veel aanzetten om verder uit te werken in de eigen lespraktijk.

Voor de leerkracht muzikale opvoeding blijkt het evalueren van muziek ontwerpen een heikel punt. Het ontwerp dat moet worden geëvalueerd, klinkt namelijk en is voorbij op het moment dat de beoordeling moet worden toegekend. Daarnaast zijn de eindtermen muzikale opvoeding vrij open opgevat, wat het voor de leerkracht niet evident maakt om beoordelingscriteria te formuleren. Bovendien zijn er voorlopig nog maar weinig evaluatiemethodes om op terug te vallen. In deze sessie worden de voornaamste inzichten uit een masterproefonderzoek meegegeven waarin theorie en praktijk hand in hand gaan. Je krijgt concrete tips om op een gegronde en betrouwbare basis de ontwerpen van leerlingen te beoordelen.

Leerlingen evalueren kunst. Leerlingen evalueren kunstwerken. Het lijkt een haast onmogelijke opdracht. Hoe objecten beoordelen die smaakgebonden zijn, die in de loop van de geschiedenis wisselend zijn gepercipieerd? Men denke aan de ‘Vlaamse primitieven’ die voor de 19de eeuw nauwelijks naar waarde werden geschat, aan Vermeer wiens oeuvre pas in de loop van de 20ste eeuw tot de top van de Hollandse schilderkunst is gaan behoren, aan de verguisde Van Gogh of aan de nog steeds weinig geapprecieerde 19de-eeuwse academieschilderkunst. Hoe met gezag spreken over een domein dat onvoorspelbaar is en zich aan alle regels onttrekt? Deze lezing zoekt naar manieren om met leerlingen te spreken en te oordelen over datgene ‘Waarover men niet spreken kan’ (Wittgenstein), maar dat ons als het ware dwingt om er de mond vol van te hebben. Er worden manieren aangereikt om de kwaliteit van oude, vaak mimètische kunst te evalueren en ook om nieuwere kunstwerken te beoordelen. Het belang van morfologisch en formeel onderzoek wordt benadrukt, maar ook de schepping van openheid voor het appèl dat van de kunstwerken zelf uitgaat. Teksten van Rilke, Benjamin en Sloterdijk wijzen de weg.

Over de evaluatie binnen het vak PO is weinig geweten. Er zijn geen methodes uitgegeven en ook het leerplan blijft er vaag over. In deze sessie brengen we leerkrachten PO samen om te praten en te discussiëren over hun eigen evaluatiemethode. Hoe gaan ze te werk? Hoe hebben ze dit ontwikkeld? We wegen de voor- en nadelen af en kunnen ongetwijfeld heel wat leren van elkaar. Dit overleg wordt in goede banen geleid door een moderator die op tijd en stond de juiste vragen weet te stellen.