Een muzikale activiteit in de kleuterklas

Dat jonge kinderen gek zijn op muziek is geen geheim. Muziek heeft een vaste plaats in de dagdagelijkse routine in de kleuterklas: opruimliedjes, WC-moment, voor de lunch, onthaal,…. Maar hoe ga je muzikaal aan de slag met kleuters? Hoe geef je een muzikale activiteit inhoud?

 Zingen met kleuters is en blijft de basis doorheen de hele muzikale activiteit.
Een muzikale activiteit duurt max. 45 minuten. Er wordt gestreefd naar variatie in de verschillende omgangsvormen. Dit zorgt voor blijvende aandacht en betrokkenheid: muziek beluisteren, bewegen op muziek, creëren, musiceren op instrumenten bieden heel wat mogelijkheden. Meestal beperk ik me tot een drietal omgangsvormen per activiteit maar zorg ik voor een grote variatie tussen de verschillende activiteiten. Elke muzikale activiteit is opgebouwd rond een thema. Om muziek op een optimale manier aan te brengen werken we rond een onderwerp dat nauw aansluit bij de directe leefomgeving, de interesses van de kleuters: dieren, lente, bos, carnaval, andere culturen,We starten met een welkomstlied. Door (wekelijks) gebruik te maken van hetzelfde lied creëren we een vorm van herkenning. Herhaling is overigens de rode draad doorheen de sessie. Een bijkomend element van herkenning is handpop Kwakkie. Na een persoonlijke begroeting door Kwakkie is elk kind vertrouwd met de situatie, het prikkelt en stimuleert om te participeren met de activiteiten. De inleiding van de muzikale activiteit sluiten we af met enkele eenvoudige schootliedjes of vingerversjes.
Speelliederen rond het thema -in combinatie met instrumenten-, bewegingsliedjes bieden diverse mogelijkheden om op een eenvoudige manier taal te integreren. Door verschillende dingen al zingend te benoemen wordt taal op een heel speelse manier ontwikkeld. Sensibilisering voor andere talen heb ik overigens eens gedaan door een Marrokaanse mama uit te nodigen om traditionele liedjes aan te leren.
Bijvoorbeeld het horen van een triangel deed een kleuter denken aan het roeren van het beslag bij het maken van pannenkoeken.
Tijdens het muziekbeluisteren worden kinderen gestimuleerd om hun luisterervaringen op een heel eenvoudige manier te verwoorden. Met parameters als tempo, dynamiek, timbre kunnen we hier op een eenvoudige manier aan de slag. Een gevarieerd aanbod aan muziekstijlen en klankbronnen zorgen voor blijvende aandacht. De manier waarop kleuters naar muziek luisteren kan erg verschillen. Sommige kinderen hebben het moeilijk om hun fantasie de vrije loop te laten, andere kinderen komen onmiddellijk met de gekste associaties naar boven.
 Wanneer je al zingend met de handpop afscheid neemt de kleuters is het hard uitkijken naar het volgende moment dat die tevoorschijn komt!
Kleuters zitten niet graag stil. Bij de kleinste muzikale impuls komt hun bewegingsdrang naar boven. Daarom is het belangrijk dat we hier op inzetten: muziek en bewegen horen immers bij elkaar. Door de kleuters even de kans te geven om te bewegen, kunnen de kleuters zich optimaal concentreren.Kleuters houden ervan om met instrumenten aan de slag te gaan. Slaginstrumenten zijn hierbij het meest toegankelijk, want ze zijn eenvoudig te bespelen en meestal op kindermaat gemaakt. Daarnaast vinden kleuters het erg leuk om op zoek te gaan naar allerlei klankbronnen uit het dagdagelijkse leven: papier, potjes, sleutels, dozen, plastiek, keukenmateriaal… waarbij ze onderzoeken op welke manier ze met deze materialen geluid kunnen produceren. Door gebruik te maken van een kleurenpartituur is het bespelen van een piano, orff- instrumenten, boomwhackers, gekleurde bellen ook toegankelijk.Na een gevarieerd aanbod van een aantal korte muzikale activiteiten zijn de kleuters toe aan een rustmoment. Dit creëer je door een slaaplied te zingen, rustgevende muziek te laten beluisteren of zelf iets te spelen. Laat de kleuters ook echt hun ogen sluiten zodat ze de input, de verschillende impulsen kunnen verwerken, tot zich kunnen laten komen.

Jocelijn Maes is kleuterleidster, is leraar kunstinitiatie aan het Conservatorium Mechelen en docent Kinderklanken.

Kinderen zijn muzikale wezens. Vanaf de geboorte, en zelfs voordien, zijn ze gevoelig voor klanken en ritme. Die muzikaliteit wil Kinderklanken aanspreken, stimuleren en tot ontwikkeling brengen.

De invloed van ouders en verzorgers op dat ontwikkelingsproces is daarbij van onschatbaar belang. Door samen te zingen, te spelen en te bewegen prikkelen zij die muzikale gevoeligheid en leggen hierbij de basis voor een brede en rijke ontwikkeling.

Kinderklanken zet trajecten op met:
– ouders en baby en peuters
– onthaalouders
– kinderdagverblijven
– kleuterscholen

Kinderklanken ontwikkelt en bevordert nieuwe Vlaamse peuter- en kleuterliedjes. Daarnaast wordt ook het traditionele Nederlandstalige repertoire doorgegeven.

Kinderklanken volgt het onderzoek, de methodes en de internationale ontwikkelingen op het vlak van muziekeducatie op de voet.