Reactie van Monique Janssen

Beste Dirk Brossé en collega’s

 

Naar aanleiding van jullie artikel in De Standaard wil ik jullie laten weten dat ik het (op 1 regel na, waarover later meer) helemaal eens ben met de strekking.

 Hoogopgeleide masters leiden in het algemeen de beste leerlingen op in hun gespecialiseerde vakgebied, zij kennen immers de kneepjes van dat vak.

Muziekles geven in het middelbaar leerplichtonderwijs vraagt (dus) ook om de hoogst opgeleide kwalificaties; leraars die de kneepjes van dit uiterst gespecialiseerde vakgebied kennen. Een collectieve klas leerlingen tegelijkertijd, gedifferentieerd, expressief laten spelen, zingen en improviseren vraagt specifieke en goed getrainde vaardigheden die je niet in 1 jaar meester bent en welke ook lang niet voor iedereen zijn weggelegd. Een klas gedraagt zich immers als een bewerkelijk, veranderlijk, groot en gecompliceerd muziekinstrument. Waarom mag dan een master viool, fluit, trompet, vul maar in…., wél lesgeven in de muziekklas van het middelbaar leerplichtonderwijs zonder dat die competenties in zijn/haar opleiding (voldoende) aan de orde zijn geweest? Het is niet omdat je een excellent instrumentist bent, dat je vanzelfsprekend alle muziekonderwijsvormen excellent beheerst ook al ben je er bevoegd voor. Ik zie in Vlaanderen heel regelmatig de correctheid van deze stelling.

 Uit jullie eerste kolom citeer ik: ‘Deze artistieke ambassadeurs van onze gemeenschap hebben we in grote mate te danken aan het kunstonderwijs dat in Vlaanderen bijzonder kwaliteitsvol is. Dat geldt zowel voor het deeltijdskunstonderwijs, lager en middelbaar leerplichtonderwijs …’

Dat laatste bestrijd ik met klem: in het middelbaar leerplichtonderwijs is het muziekonderwijs nog lang niet overal kwaliteitsvol. Dat heeft voor een groot deel te maken met de beperkingen in de opleiding van de MO-leraar. Dit zijn zowel masters als bachelors.

 Hoe weet ik dit?

Ik geef zelf muziekles in een middelbare school in Roosdaal (Vlaams Brabant), vakdidactiek MO in de lerarenopleiding in Artesis Plantijn en in de SLO in het Koninklijk Conservatorium in Brussel. Ik heb in Nederland twee masters behaald (schoolmuziek en dwarsfluit) en in een internationale middelbare school in Leiden en Amsterdam muziekles gegeven. In de muziekacademie van Leiden gaf ik dwarsfluit, AMV en muziekinitiatie. Ik heb tevens muziekles gegeven in lagere scholen, aan jeugddelinquenten, en senioren en heb inmiddels zowat 30 jaar leservaring.

 

Een greep uit de muzikale vaardigheden nodig voor een goede basis om zinvol MO-les te geven:

Je bent een goede performer, je kunt mooi zingen, goed pianospelen, improviseren, je hebt kennis van alle genres (klassiek en jazz), je kunt arrangeren, componeren, een schoolkoor en schoolorkest dirigeren, je bent thuis in de schriftuur, in de kamermuziek, in de instrumentleer (klassiek en jazz), in de praktische harmonie, je kunt jezelf en anderen op piano begeleiden in verschillende genres (klassiek en jazz), je hebt kennis van muziektechnologie, je hebt een goed gehoor, ervaring in de bewegingsleer, …in een organische combinatie met een greep uit pedagogische vaardigheden:

Je bent een organisatietalent, een persoonlijkheid voor de klas, een persoonlijkheid in de school (vooral als er maar 1 MO-leraar is), je kunt methodisch denken en handelen, je bent een team-player, empathisch naar peergroepen, je hebt kennis van – en ervaring met leerstoornissen en gedragsstoornissen, je hebt ondernemingszin, je bent kritisch, weerbaar, communicatief, je hebt kennis van het wettelijke kader van het secundair onderwijs, …

Ik nodig jullie allen uit in mijn muziekklassen waar alle leerlingen enthousiast zijn over de MO-les. Indien iemand van jullie zin heeft om zelf een kwaliteitsvolle MO-les te geven zoals het een master betaamt, dan sta ik met plezier mijn klassen voor een les of wat af. En alsof dat nog niet genoeg is: wij creëren op 3 en 4 februari in onze school een nagelnieuwe opera ‘Leedberg, de Sage’ van Philippe Lamouris (Koninklijk Conservatorium Brussel) onder regie van Hildegard De Vuyst (KVS, Alain Platel, Ballet de Marseille). Uniek! Ook dat aspect hoort bij het werk van een goede MO-leraar want muziek is het enige waarachtige uithangbord van een middelbare school.

Allen welkom!

Monique Janssen, een parel uit het pajottenland.

Al vier jaar raast Monique Janssen als een muzikale tornado door het secundair in het IMI (Immaculata Maria Instituut Roosdaal). Haar enthousiasme als leraar muziek is grenzeloos en werkt heel aanstekelijk. Ja, er wordt stevig gemusiceerd daar boven op die berg. Instrumentaal, vocaal, eenstemmig, meerstemmig, hip, oud, modern, klassiek, film, musical…alles komt aan bod.  Muziek verbindt mensen, zo blijkt maar weer! Parels uit het Pajottenland? Dit is er ongetwijfeld één die niemand onberoerd laat.

Conclusie:

Inderdaad: met kneusjes kunnen we in het middelbaar leerplichtonderwijs NIETS doen. Kneusjes horen in geen enkele opleiding een diploma te verwerven maar tijdig het signaal te krijgen een andere en betere keuze te maken. Het middelbaar (leerplicht)-muziekonderwijs vraagt juist muzikale kanjers met fierheid voor de klas!

Zonder enige afbreuk te willen doen aan jullie standpunt, gooi ik de bal terug die jullie zelf opwerpen:

‘Hoe kan iemand die een discipline in de kunsten zelf niet tot een goed einde heeft moeten brengen, daar jongeren in opleiden?’

Kunnen we alsjeblieft met bovenstaande nuance rekening houden bij het zoeken naar een nieuwe invulling van de lerarenopleiding aan de Vlaamse conservatoria, wiens afgestudeerden allemaal bevoegd zijn om les te geven in het leerplichtonderwijs?

Met vriendelijke groet,
Monique Janssen

Geheel terzijde

Onze 5 kinderen die samen 6 verschillende middelbare scholen bezochten, vonden het MO-onderwijs unaniem noch fijn, noch goed, noch zinvol.
Hun leraars waren zowel bachelors als masters, opgeleid aan de kwaliteitsvolle Vlaamse hogescholen en conservatoria.
Dit wordt bevestigd door duizenden leerlingen tijdens het groot onderwijsdebat 2016. Leerlingen wensen meer kunst & cultuur op school maar niet op de manier waarop het nu wordt gebracht. (zie p. 18)

Klik hier voor meer info.

Enkele cijfers:

-er zijn ca. 900 leraren die het vak MO geven in het secundair onderwijs .

-er zijn ca. 232.000 leerlingen die wekelijks één uur MO krijgen in Vlaanderen.

-er zijn ca. 13.500 lesuren MO per week.

-een MO-leraar geeft gemiddeld 15 MO-lessen per week

Reacties en suggesties zijn steeds welkom.

Uw naam (verplicht)

Uw e-mail (verplicht)

Reactie