De Nederlandse naam voor de beagle is gewoon beagle. Er bestaat geen vertaald Nederlands woord voor dit hondenras: in de rasstandaard, bij de Raad van Beheer en in het dagelijks taalgebruik heet de hond in Nederland en Vlaanderen precies zoals in Engeland, met dezelfde spelling en uitspraak ("biegel"). Wie toch een oudere Nederlandse benaming zoekt, komt uit bij "brak" of "Engelse brak". Een brak is in de jagerstaal de verzamelnaam voor een lopende jachthond die op geur werkt, en de beagle is daar een klassiek voorbeeld van. Maar let op: brak is een type, geen rasnaam. Vraagt een quiz, puzzel of kruiswoordraadsel naar de Nederlandse naam van de beagle, dan is "beagle" bijna altijd het juiste antwoord, en bij een puzzel van vier letters "brak".
Waarom heeft de beagle geen Nederlandse naam?
Veel hondenrassen die uit het buitenland komen, houden in het Nederlands simpelweg hun oorspronkelijke naam. Denk aan de labrador, de golden retriever, de husky en de dalmatiër. Die laatste is vernederlandst, maar de meeste Engelse rasnamen blijven ongewijzigd. De beagle is in Engeland ontstaan als kleine jachthond voor de jacht op hazen en konijnen, en toen het ras in de twintigste eeuw populair werd op het vasteland, kwam de naam gewoon mee. Er was in het Nederlands geen bestaand woord dat precies dit ras beschreef, dus is er nooit een vertaling ontstaan.
Dat is anders bij rassen die in ons taalgebied zijn ontstaan of al lang bekend waren. De Duitse herder heet hier Duitse herder en niet German shepherd, en de Nederlandse kooikerhondje heeft logischerwijs een Nederlandse naam. Voor de beagle geldt dat de Engelse naam zo ingeburgerd is dat zelfs de officiële rasvereniging in Nederland, de Beagle Club Nederland, hem ongewijzigd gebruikt. Meer achtergrond over het ras vind je op Wikipedia.
Waar komt het woord beagle vandaan?
Over de herkomst van het woord beagle zijn taalkundigen het niet helemaal eens. De meest genoemde verklaring is dat het afstamt van het Oudfranse "beegueule", wat zoiets betekent als "open keel" of "wijde mond", een verwijzing naar het luide, langgerekte blaffen waarmee de hond tijdens de jacht aangeeft dat hij een spoor te pakken heeft. Een andere verklaring koppelt het woord aan het Keltische "beag", dat "klein" betekent. Beide verklaringen passen goed bij het ras: de beagle is klein voor een jachthond en staat bekend om zijn stem.
Het woord duikt in Engelse teksten al in de vijftiende en zestiende eeuw op, lang voordat het ras zijn huidige vorm kreeg. In die tijd werden allerlei kleine lopende honden "beagle" genoemd. De moderne beagle zoals wij die kennen is pas in de negentiende eeuw in Engeland gestandaardiseerd. Wie zich verder wil verdiepen in de etymologie kan terecht bij Etymonline, een naslagwerk voor de herkomst van Engelse woorden.
Wat betekent brak of Engelse brak precies?
In oudere Nederlandse hondenboeken en in de jagerswereld kom je het woord brak tegen. Een brak is een lopende hond: een jachthond die het wild niet in het zicht achtervolgt zoals een windhond, maar het geurspoor volgt en daarbij luid aanslaat zodat de jager kan volgen. Daar vallen heel wat rassen onder, van de bloedhond tot de basset en de beagle. Wanneer je de beagle wilt onderscheiden van bijvoorbeeld een Duitse of Zwitserse brak, zeg je "Engelse brak". Die term is echter nooit de officiële rasnaam geworden en wordt tegenwoordig vrijwel alleen nog in puzzels en historische teksten gebruikt.
Het verschil is belangrijk als je een puzzel invult. "Brak" is een correcte omschrijving van het type hond, maar als iemand je vraagt welk ras je hond is, zeg je in Nederland gewoon beagle. De indeling van de beagle bij de lopende honden en zweethonden (rasgroep 6) vind je in de documentatie van de internationale kynologische federatie FCI.
Waarom vragen quizzen en puzzels naar de Nederlandse naam van de beagle?
Quizmakers zijn dol op dit soort vragen omdat ze lijken op een strikvraag. Je verwacht dat er een mooie Nederlandse vertaling bestaat, maar het antwoord is dat de naam gewoon hetzelfde is. In kruiswoordraadsels werkt het andersom: daar is het aantal hokjes bepalend. Een omschrijving als "Engelse jachthond" met zes letters levert "beagle" op, en met vier letters "brak". Puzzelwoordenboeken zoals Mijnwoordenboek geven beide oplossingen.
Ook in online quizzen over hondenrassen komt de vraag veel voor, vaak naast vergelijkbare vragen over de "Nederlandse naam" van de husky, de golden retriever of de corgi. Het antwoord is dan telkens hetzelfde principe: de Engelse naam is tegelijk de Nederlandse naam. Ken je dat principe, dan haal je die vragen moeiteloos.
Wat voor hond is de beagle eigenlijk?
De beagle is een compacte, stevige hond met hangoren, een korte vacht en meestal een driekleurige tekening van zwart, bruin en wit. Hij is vriendelijk, nieuwsgierig en sociaal, en daardoor een populaire gezinshond. Tegelijk is hij een echte jachthond: zijn neus bepaalt waar hij heen wil, en loslopen in het bos kan daardoor spannend zijn. Een beagle heeft veel beweging nodig en verveelt zich snel als hij alleen thuis zit. Zijn stem gebruikt hij graag, wat in een rijtjeshuis een aandachtspunt kan zijn.
- Formaat: klein tot middelgroot, geschikt voor een gemiddeld huis met tuin
- Karakter: vrolijk, eigenwijs, gek op eten en op gezelschap
- Verzorging: weinig vachtonderhoud, wel aandacht voor de oren en het gewicht
- Beweging: dagelijks flinke wandelingen en liefst ook snuffelwerk of spoorzoeken
Dankzij zijn uitstekende neus wordt de beagle wereldwijd ook ingezet als speurhond op luchthavens, bijvoorbeeld om voedsel en planten in bagage op te sporen. Betrouwbare informatie over opvoeding en gezondheid van rashonden vind je bij de Raad van Beheer, de Nederlandse overkoepelende organisatie voor de hondenwereld.
Hoe spreek je beagle uit in het Nederlands?
De uitspraak is dezelfde als in het Engels: "biegel", met de klemtoon op de eerste lettergreep. Je hoort soms "beegle" of "bie-gel" met een harde g, maar de ingeburgerde uitspraak volgt het Engels. In geschreven tekst blijft de spelling beagle, ook in het meervoud: beagles. Verkleinwoorden als "beagletje" kom je informeel tegen, maar in officiële stukken en in de rasstandaard wordt alleen de kale rasnaam gebruikt. Wie dus ooit nog twijfelt over de Nederlandse naam van de beagle: het is beagle, met als historische bijnaam Engelse brak.
