Op een persoonlijke lening van €15.000 met een looptijd van 5 jaar en een vaste jaarrente van 6 procent betaal je in totaal €2.399,52 aan rente. Je maandlast is dan €289,99, en over 60 maanden betaal je samen €17.399,52 terug. Dat zijn rekenvoorbeelden met de standaard annuïteitenformule: bij jouw eigen bank kunnen kosten, een andere rentevorm of een verzekering het bedrag veranderen.
Hoe de maandlast wordt berekend
Bij een lening met vaste maandlast, een annuïteit, betaal je elke maand hetzelfde bedrag. Dat bedrag bestaat uit rente en aflossing, en de verhouding verschuift gedurende de looptijd. In het begin ben je vooral rente kwijt, later vooral aflossing. De formule gebruikt de maandrente (6 procent gedeeld door 12 is 0,5 procent) en het aantal maanden (60). Voor €15.000 levert dat €289,99 per maand op.
De eerste drie maanden in cijfers
In de eerste maand is de rente 0,5 procent van €15.000, dus €75,00. Van je maandlast van €289,99 gaat dan €214,99 naar aflossing, zodat de schuld daalt naar €14.785,01. In maand twee is de rente €73,93 en de aflossing €216,07, waarna de schuld op €14.568,94 staat. In maand drie is dat €72,84 rente en €217,15 aflossing, met een restschuld van €14.351,79. Na het eerste jaar heb je in totaal €827,86 aan rente betaald en staat er nog €12.347,95 open.
Wat verandert er bij een andere rente
De rente heeft een grote invloed op het eindbedrag. Voor dezelfde €15.000 over 5 jaar geldt het volgende.
| Jaarrente | Maandlast | Totaal terug | Rentekosten |
|---|---|---|---|
| 4 procent | €276,25 | €16.574,87 | €1.574,87 |
| 6 procent | €289,99 | €17.399,52 | €2.399,52 |
| 8 procent | €304,15 | €18.248,75 | €3.248,75 |
Het verschil tussen 4 en 8 procent is dus €1.673,88 over de hele looptijd, terwijl je maandlast slechts zo'n €28 verschilt. Daarom loont het om rente te vergelijken, ook al lijkt het maandelijkse verschil klein.
Wat verandert er bij een andere looptijd
De looptijd is minstens zo belangrijk als de rente. Neem dezelfde €15.000 tegen 6 procent.
| Looptijd | Maandlast | Totaal terug | Rentekosten |
|---|---|---|---|
| 36 maanden | €456,33 | €16.427,85 | €1.427,85 |
| 60 maanden | €289,99 | €17.399,52 | €2.399,52 |
| 84 maanden | €219,13 | €18.406,78 | €3.406,78 |
Een lange looptijd verlaagt je maandlast, maar je betaalt bijna €2.000 meer rente dan bij 3 jaar. Kies dus de kortste looptijd die je maandelijks comfortabel kunt dragen.
Het JKP: het echte kostenpercentage
In België vermeldt de kredietgever bij een consumentenkrediet het jaarlijks kostenpercentage, kortweg JKP. Dat percentage telt naast de rente ook andere kosten mee, zoals dossierkosten. Een lening met een lagere rente maar hoge dossierkosten kan dus duurder zijn dan een lening met een iets hogere rente zonder extra kosten. Vergelijk daarom altijd leningen op basis van het JKP en niet alleen op basis van de debetrentevoet.
Wat je verder moet controleren
Kijk of de rente vast of variabel is, want bij een variabele rente kan je maandlast later veranderen. Vraag ook naar de voorwaarden voor vervroegd terugbetalen, omdat daarvoor een vergoeding kan gelden. En bekijk of een schuldsaldoverzekering verplicht of optioneel is, want die kan de totale kosten behoorlijk verhogen.
Een tweede rekenvoorbeeld met €20.000
Stel dat je €20.000 wilt lenen voor een nieuwe keuken en verbouwing, ook over 5 jaar tegen 6 procent. De maandlast komt dan op €386,66 en de totale rente op €3.199,36. Dat is precies een derde meer dan bij €15.000, omdat een lening in dit voorbeeld evenredig meegroeit met het geleende bedrag. Het bedrag per geleende €1.000 is dan ongeveer €19,33 per maand, en dat getal is handig om snel zelf te schatten. Lenen van €12.000 kost bij dezelfde voorwaarden ongeveer 12 x €19,33 is €231,96 per maand.
Extra aflossen: wat levert dat op
Heb je ruimte in je budget, dan kan extra aflossen veel schelen. Neem opnieuw de lening van €15.000 tegen 6 procent over 5 jaar. Betaal je elke maand €50 extra, dus €339,99 in plaats van €289,99, dan ben je na 50 maanden klaar in plaats van na 60. De totale rente daalt dan van €2.399,52 naar ongeveer €1.989,10, een besparing van circa €410. Je bent bovendien 10 maanden eerder schuldenvrij.
Eenmalig een bedrag aflossen
Ook een eenmalige extra aflossing helpt. Stel dat je na het eerste jaar, als er nog €12.347,95 openstaat, een bonus of belastingteruggave van €3.000 gebruikt om af te lossen en je maandlast gelijk houdt. Dan is de lening na in totaal 48 maanden afbetaald, en betaal je over de resterende periode ongeveer €871,12 rente in plaats van €1.571,68. Dat is een voordeel van circa €700. Vraag je kredietgever vooraf of er een vergoeding voor vervroegde terugbetaling geldt, want die kan een deel van de winst opeten.
Hoeveel schuld heb je na twee jaar nog
Veel mensen schrikken van hoe langzaam een lening in het begin daalt. Na 24 maanden van een lening van €15.000 over 5 jaar tegen 6 procent staat er nog ongeveer €9.532 open. Je hebt dan al €6.960 aan maandlasten betaald, maar slechts zo'n €5.468 daarvan was aflossing. Dat komt doordat de rente in de eerste jaren een groter deel van je maandlast opeist. Wil je weten wat jouw restschuld is op een bepaald moment, vraag dan een aflossingstabel aan, die je bij een kredietgever kunt opvragen.
Alternatieven om eerst te bekijken
Een persoonlijke lening is niet altijd de goedkoopste route. Voor een kleine aankoop van een paar honderd euro is sparen vaak slimmer, omdat je dan helemaal geen rente betaalt. Wil je een grotere verbouwing financieren, vergelijk dan ook een doelgebonden lening, waarbij de rente soms lager ligt omdat het geld voor een vast doel wordt gebruikt. Let wel op dat een doorlopend krediet of kredietkaart in veel gevallen een hogere rente heeft, en dat je daar makkelijker steeds opnieuw geld opneemt. Reken bij elk alternatief hetzelfde uit: maandlast, looptijd en totale rentekosten, zodat je appels met appels vergelijkt. Pas als je die drie cijfers naast elkaar hebt, kun je een eerlijke keuze maken.
Zo benader je de keuze
Stel eerst vast hoeveel je maandelijks echt kunt missen. Kredietverstrekkers kijken bij een aanvraag naar je inkomen en je andere vaste lasten, en het is verstandig om dat zelf ook te doen voordat je tekent. Reken daarna met een online simulator of met bovenstaande formule hoeveel je in totaal betaalt, en vraag bij minstens twee of drie aanbieders een offerte aan. Is een deel van het bedrag niet urgent, leen dan iets minder: €1.000 minder lenen scheelt bij deze voorwaarden ongeveer €160 aan rente over 5 jaar.
