Eenmanszaak: eenvoudig starten op jouw naam
Als starter in België is een eenmanszaak vaak de snelste en eenvoudigste manier om te beginnen. Je richt de onderneming op in jouw eigen naam en er is geen scheiding tussen jouw privévermogen en het vermogen van je zaak. De administratie en de opstartkosten zijn meestal beperkt. Je boekhouding kan eenvoudiger zijn en je hebt minder juridische formaliteiten. Dit maakt een eenmanszaak interessant voor freelancers, consultants en kleinschalige activiteiten met een beperkt financieel risico.
Aansprakelijkheid en risico bij een eenmanszaak
Bij een eenmanszaak ben je met je volledige privévermogen aansprakelijk voor alle schulden van je zaak. Dat betekent dat schuldeisers zich niet alleen op de middelen van je onderneming kunnen verhalen, maar ook op je persoonlijke bezittingen. Dit risico is een belangrijk aandachtspunt wanneer je activiteiten plant die grote investeringen, leningen of contractuele verplichtingen vereisen. Hoe groter het risico, hoe belangrijker het is om na te denken over een andere rechtsvorm.
Belastingen en sociale bijdragen bij een eenmanszaak
De winst van een eenmanszaak wordt belast in de personenbelasting omdat jij en je zaak fiscaal één geheel vormen. Bij hogere winsten kan de belastingdruk daardoor relatief zwaar worden. Daartegenover staat dat je een reeks beroepskosten kunt aftrekken en dat de sociale bijdragen worden berekend op je professionele winst. In de beginfase, met beperkte inkomsten, kan dit voordelig zijn en financieel overzichtelijk blijven.
Vennootschap: aparte rechtspersoon en meer structuur
Een vennootschap is een aparte rechtspersoon met een eigen vermogen, los van jouw privévermogen. Bekende vormen zijn de besloten vennootschap en de naamloze vennootschap. De opstart vraagt meer voorbereiding, juridische documenten en meestal begeleiding door een notaris of adviseur. De boekhouding is zwaarder en de rapporteringsverplichtingen zijn uitgebreider. In ruil daarvoor krijg je meer structuur, geloofwaardigheid en vaak betere mogelijkheden om te groeien, partners aan te trekken of investeerders aan boord te halen.
Beperkte aansprakelijkheid en bescherming van privévermogen
Een van de grootste verschillen met een eenmanszaak is de beperkte aansprakelijkheid. In principe ben je slechts aansprakelijk tot het bedrag dat je in de vennootschap hebt ingebracht. Je privévermogen is beter afgeschermd, op voorwaarde dat je correct handelt als bestuurder en geen persoonlijke zekerheden hebt gegeven aan banken of leveranciers. Voor starters met grote investeringsnoden of sectoren met meer risico biedt een vennootschap vaak gemoedsrust.
Fiscale behandeling en verloning in een vennootschap
Een vennootschap betaalt vennootschapsbelasting op haar winst. Jij kunt jezelf verlonen via een loon, eventueel aangevuld met dividenden en andere voordelen. Dit biedt mogelijkheden voor fiscale optimalisatie, zeker bij stijgende winsten. Daar staat tegenover dat de totale kost van verloning, belastingen en sociale bijdragen complexer wordt. Het is daarom zinvol om samen met een boekhouder of financieel adviseur te bekijken vanaf welk inkomsten- en risiconiveau een vennootschap voor jou interessanter wordt dan een eenmanszaak.
Hoe kies je als starter tussen eenmanszaak en vennootschap
De keuze tussen een eenmanszaak en een vennootschap hangt sterk af van jouw activiteit, je risico, je groeiplannen en je persoonlijke situatie. Wie kleinschalig start, met beperkt risico en zonder grote investeringen, kiest vaak eerst voor een eenmanszaak en bekijkt later of een overstap naar een vennootschap logisch is. Wie meteen stevig wil investeren, personeel plannen heeft of privévermogen wil beschermen, vertrekt beter vanaf dag één met een vennootschap. In alle gevallen loont het om je plannen grondig te bespreken met een boekhouder of jurist, zodat je de structuur kiest die écht past bij jouw onderneming.
